Twee dagen in Mokum, ooit Jeruzalem van het Westen.

Op de zondag lopen duizenden mensen in een lange optocht door de stad Amsterdam. Het heet een demonstratie.  Een optocht van velen die zich boos maken over waar zij Israël, het Joodse Israël, van beschuldigen: genocide.

Een dag later op maandag, komen enkele honderden mensen bijeen in de grote Portugese synagoge in de Amsterdam om de Kristallnacht uit 1938 in Nazi-Duitsland en Oostenrijk te herdenken. Die nacht en de dagen die daarop volgden, waar in honderden synagogen, winkels en bedrijven die aan Joden toebehoorden werden verwoest. Vierhonderd Joden werden toen in de straten van het Duitse rijk vermoord, duizenden werden verwond, meer dan dertigduizend Joden werden afgevoerd naar concentratiekampen. Dat was nog allemaal vóór dat de Tweede Wereldoorlog was begonnen.

Deze twee elkaar opeenvolgende gebeurtenissen maakten het dit jaar tot een onwezenlijke Kristallnacht-herdenking.

Onze stad die vanwege haar grote Joodse gemeenschap ooit de naam Jeruzalem van het Westen droeg heeft nu nog maar een kleine Joodse gemeenschap. Van de 80.000 Joden die aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in de stad woonden werden er ongeveer 65.000 vermoord.

Dit ook als vervolg op die Kristallnacht. En nu lopen op die zondag al die duizenden anderen door de ooit Joodse straten om die weinigen die er nog wonen te beschuldigen van een medeplichtigheid aan genocide.

Enkele honderden staan op die maandagavond stil bij de Kristallnacht. In deze immense synagoge die de rest van het jaar eigenlijk alleen nog maar nagenoeg lege rijen banken kent. Net zoals de overige synagoges in Nederland. Allemaal het gevolg van die Kristallnacht en wat daar allemaal na gebeurde.

Om beschuldigd te worden op die zondag ervoor, van een medeplichtigheid van een genocide, is meer dan wrang. Het is een herhaling van een eeuwenoude geschiedenis waarvan wij als Joden altijd de dupe waren.

Met dankbaarheid besef ik dat er op die zondag ook velen niet meededen aan deze optocht. Zij vierden hun zondag zoals de zondag gevierd wordt. In verbondenheid met de Eeuwige in hun eigen gebedshuizen, tn tevens in verbondenheid met de Joodse gemeenschap.

Rabbijn L.B. van de Kamp